ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Γνωστοποίηση ρυθμίσεων των διατάξεων της υποπαραγράφου Ε3 της παραγράφου Ε του άρθρου 2 του Ν. 4336/2015 (ΦΕΚ 94, Α)» Α
ΣΧΕΤ.: Η με Α.Π. Φ.11321/ο ικ.47523/1570/23.10.2015 Υπουργική Απόφαση περί σταδιακής αύξησης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης (ΦΕΚ 2311, Β΄)
Σας γνωρίζουμε ότι στο ΦΕΚ 94, τεύχος Α΄/14.8.2015 δημοσιεύτηκε ο νόμος 4336/2015 «Συνταξιοδοτικές διατάξεις - Κύρωση του Σχεδίου Σύμβασης Οικονομικής Ενίσχυσης από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και ρυθμίσεις για την υλοποίηση της Συμφωνίας Χρηματοδότησης».
Με την υποπαράγραφο Ε3 της παραγράφου Ε του άρθρου 2 του ανωτέρω νόμου θεσπίζονται μεταβολές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης λόγω γήρατος των ασφαλισμένων όλων των ασφαλιστικών φορέων αρμοδιότητας Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Επισημαίνεται ότι προβλέπεται, ρητώς, ότι δεν θίγονται τα θεμελιωμένα έως και την 18.8.2015 (σύμφωνα με το άρθρο 4 Μέρους Γ΄ του Ν.4336/2015 έναρξη ισχύος είναι η 19-08-2015) συνταξιοδοτικά δικαιώματα και μπορούν αυτά να ασκηθούν οποτεδήποτε. Διευκρινίζεται ότι θεμελιωμένο δικαίωμα υφίσταται, όταν ο ασφαλισμένος συμπληρώνει τον ελάχιστο χρόνο ασφάλισης και το όριο ηλικίας (όπου αυτό προβλέπεται), που απαιτούνται για τη συνταξιοδότησή του. Το θεμελιωμένο συνταξιοδοτικό δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί οποτεδήποτε και ο ασφαλισμένος έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει εργαζόμενος, καθώς δεν είναι υποχρεωμένος να συνταξιοδοτηθεί.
Ειδικότερα, με τις κοινοποιούμενες διατάξεις θεσπίζεται ότι από 1/1/2022, για τη λήψη πλήρους σύνταξης λόγω γήρατος απαιτούνται εναλλακτικά:
Α. Η συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας και η πραγματοποίηση 40 ετών ασφάλισης ή
Β. Η συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας και η πραγματοποίηση 15 ετών ασφάλισης.
Επισημαίνεται ότι για τη λήψη μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος, εφόσον προβλέπεται η σχετική δυνατότητα από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για τους οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης, απαιτείται η συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας και η πραγματοποίηση 15 ετών ασφάλισης.
Τα ισχύοντα μέχρι την 18.8.2015 όρια ηλικίας συνταξιοδότησης αυξάνονται σταδιακά έως την 31/12/2021, για όσους ασφαλισμένους δεν έχουν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία. Τα νέα όρια ηλικίας των ασφαλισμένων της κατηγορίας αυτής αποτυπώνονται στους Πίνακες 1 και 2. Ο Πίνακας 1 έχει καταληκτικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης το 62ο και αφορά κατά κύριο λόγο συνταξιοδοτούμενους με διατάξεις 35ετίας και ο Πίνακας 2 με καταληκτικό όριο ηλικίας το 67ο και αφορά τους συνταξιοδοτούμενους με χρόνο ασφάλισης μικρότερο των 35 ετών. Η σταδιακή αύξηση των ορίων ηλικίας εξειδικεύθηκε στην αριθ. Φ11321/οικ. 47523/1570/23-10-2015 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄, 2311, 26/10/2015), με τα μεταβατικά όρια ηλικίας των Πινάκων 1 και 2 να εκφράζονται σε έτη και μήνες προκειμένου να είναι ευχερέστερη η εφαρμογή της ρύθμισης από τους φορείς ασφάλισης. Οι ασφαλισμένοι, ανεξάρτητα από τον Πίνακα στον οποίο υπάγονται με βάση το συνολικό χρόνο ασφάλισής τους συνταξιοδοτούνται με τη συμπλήρωση του νέου μεταβατικού ορίου ηλικίας όπως αυτό διαμορφώνεται κατά το ημερολογιακό έτος εντός του οποίου συμπληρώνεται το κατά περίπτωση όριο ηλικίας συνταξιοδότησης, βάσει του προγενέστερου του Ν.4336/2015 νομοθετικού πλαισίου. Στις περιπτώσεις που από την ισχύουσα μέχρι τη 18-08-2015 νομοθεσία δεν προβλεπόταν όριο ηλικίας για θεμελίωση δικαιώματος πλήρους ή μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος, η σταδιακή αύξηση, σύμφωνα με τους παραπάνω πίνακες, αρχίζει από τη 19-08-2015 με όριο ηλικίας το 58ο έτος, εφόσον η θεμελίωση δικαιώματος προβλέπεται με τη συμπλήρωση τουλάχιστον 35 ετών ασφάλισης ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση με όριο ηλικίας το 55ο έτος. Επισημαίνεται ότι στις περιπτώσεις που το προβλεπόμενο από τους Πίνακες 1 και 2 μεταβατικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης συμπληρώνεται μετά την 1/1/2022, η σύνταξη καταβάλλεται κατά το έτος που συμπληρώνεται το νέο αυτό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης. Κατ΄ εφαρμογή των διατάξεων του Ν.4336/2015 και της ανωτέρω Υπουργικής Απόφασης, επέρχονται οι εξής μεταβολές για τους μέχρι 31/12/1992 ασφαλισμένους του ΟΑΕΕ:
Α. Μεταβολές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης λόγω γήρατος.
1. Ασφαλισμένοι μέχρι 31/12/1992 (Παλαιοί Ασφαλισμένοι) ΠΟΥ ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ 1(καταληκτικό όριο ηλικίας το 62ο)
I. Σύμφωνα με την ανωτέρω Υπουργική Απόφαση, στον Πίνακα 1 εμπίπτουν:
Α. Οι ασφαλισμένοι για τους οποίους από τις προγενέστερες του Ν.4336/2015 διατάξεις προβλεπόταν χρόνος ασφάλισης για την κατοχύρωση ή θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος μεγαλύτερος ή ίσος με 35 έτη ασφάλισης.
Οι ασφαλισμένοι της κατηγορίας αυτής ακολουθούν την εξέλιξη των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης του Πίνακα αυτού. Ως εκ τούτου στον Πίνακα αυτό εντάσσονται όσοι επρόκειτο να συνταξιοδοτηθούν:
• Με τη συμπλήρωση 35 ετών ασφάλισης και του 60ου έτους της ηλικίας (προϋποθέσεις έτους 2010), ή
• Με τη συμπλήρωση 36 ετών ασφάλισης και του 60ου έτους της ηλικίας (προϋποθέσεις έτους 2011), ή
• Με τη συμπλήρωση 37 ετών ασφάλισης και του 60ου έτους της ηλικίας (προϋποθέσεις έτους 2012),
Για τους λοιπούς ασφαλισμένους, δηλαδή όσους δεν έχουν κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα κατά το διάστημα 2010 - 2012, δεν επέρχεται καμία μεταβολή βάσει του Ν.4336/2015, και συνεπώς για τη συνταξιοδότησή τους απαιτείται η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης και ηλικία 62 ετών.
Παράδειγμα 1: Ασφαλισμένος/ -η που το έτος 2012 είχε συμπληρώσει 35 έτη ασφάλισης και συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας του/-της το έτος 2016: δικαιούται σύνταξη με τη συμπλήρωση της ηλικίας 60 ετών και 6 μηνών (ΠΙΝΑΚΑΣ 1) (και εφόσον έχει συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης για το έτος 2012 δηλαδή 37 έτη).
Παράδειγμα 2: Ασφαλισμένος/ -η που το έτος 2011 είχε συμπληρώσει 35 έτη ασφάλισης και συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας του/της το έτος 2020: δικαιούται σύνταξη με τη συμπλήρωση της ηλικίας 61 ετών και 6 μηνών (και εφόσον έχει συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης για το έτος 2011 δηλαδή 36 έτη). Αν το ανωτέρω όριο ηλικίας (61 ετών και 6 μηνών) συμπληρώνεται μετά την 1/1/2022, ο/-η ασφαλισμένος/-η συνταξιοδοτείται και μετά την 1/1/2022 με τη συμπλήρωση του ανωτέρου ορίου ηλικίας, χωρίς δηλαδή να απαιτείται η συμπλήρωση του 62ου έτους.
Β. Οι ασφαλισμένοι για τους οποίους, βάσει του προγενέστερου νομοθετικού πλαισίου, δεν προβλεπόταν όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.
• Οι ασφαλισμένοι του πρώην ΤΑΠΕΑΠΙ (αναβάτες και προπονητές δρομώνων ίππων ιπποδρόμου), οι οποίοι μέχρι την 18-08-2015, συνταξιοδοτούνταν με βάση τις ειδικές καταστατικές διατάξεις του συγχωνευθέντος Ταμείου, ανεξάρτητα από όριο ηλικίας, εφόσον συμπλήρωναν 35 έτη ασφάλισης ή 25 έτη ασφάλισης εφόσον στερήθηκαν άδειας ασκήσεως επαγγέλματος.
• Οι ασφαλισμένοι που πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν ως γονείς ή σύζυγοι ή αδέλφια αναπήρων ατόμων (συνταξιοδότηση χωρίς όριο ηλικίας με τη συμπλήρωση 25 ετών ασφάλισης βάσει του άρθρου 37 παρ. 1 του Ν.3996/2011 ).
Για την συνταξιοδότηση των ανωτέρω κατηγοριών προσώπων, θεσπίζεται ως όριο ηλικίας συνταξιοδότησης από 19-8-2015 έως 31 -12-2015 το 55ο έτος της ηλικίας. Κριτήριο για τον προσδιορισμό για κάθε επόμενο έτος του νέου μεταβατικού ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης αποτελεί το έτος κατά το οποίο συμπληρώνεται ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης, δηλαδή 25 ή 35 έτη ασφάλισης (με την προϋπόθεση ότι συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις).
Με το Ν. 4336/2015 και την ανωτέρω σχετική Υ.Α., θεσπίζεται ως όριο ηλικίας συνταξιοδότησης για την εν λόγω κατηγορία ασφαλισμένων το 55ο έτος και οι ανωτέρω ασφαλισμένοι, που υπάγονται στον Πίνακα 1 της εν λόγω απόφασης, ακολουθούν την εξέλιξη των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης του Πίνακα αυτού, με κριτήριο το έτος κατά το οποίο συμπληρώνεται ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης, ήτοι 25 ή 35 έτη ασφάλισης (με την προϋπόθεση φυσικά ότι συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις του νομοθετικού πλαισίου του Ν. 3996/2011).
Επισημαίνουμε ότι τα ανωτέρω πρόσωπα που έχουν συμπληρώσει 25 ή 35 έτη ασφάλισης μέχρι 18/8/2015, εξακολουθούν να συνταξιοδοτούνται ανεξαρτήτως ηλικίας, δεδομένου ότι πρόκειται για θεμελιωμένο συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία.
Παράδειγμα 3: Ασφαλισμένος του ΟΑΕΕ, προερχόμενος από το ΤΑΠΕΑΠΙ , που έχει στερηθεί την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος και συμπληρώνει 25 έτη ασφάλισης το 2017, σύμφωνα με τον Πίνακα 1 ,δικαιούται σύνταξη με τη συμπλήρωση της ηλικίας των 57 ετών και 8.
Παράδειγμα 4: Ασφαλισμένος του ΟΑΕΕ, με σύζυγο ανάπηρο κατά 80% που έχει συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης μέχρι 18/8/2015 και η αναπηρία πιστοποιείται ότι υπήρχε μέχρι την ημερομηνία αυτή, δικαιούται σύνταξη με τον ανωτέρω χρόνο ασφάλισης, χωρίς όριο ηλικίας (εφόσον πληροί και τις λοιπές προϋποθέσεις του θέτει ο Ν.3996/2011).
ΙΙ. Ασφαλισμένοι μέχρι 31/12/1992 (Παλαιοί Ασφαλισμένοι) ΠΟΥ ΥΠΑΓΟΝΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ 2 (καταληκτικό όριο ηλικίας το 67ο).
Σύμφωνα με την ανωτέρω Υπουργική Απόφαση στον Πίνακα 2 εμπίπτουν οι ασφαλισμένοι που έχουν κατοχυρώσει ή κατοχυρώνουν μία εκ των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης για τη λήψη πλήρους σύνταξης λόγω γήρατος, των οποίων το καταληκτικό όριο ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης, όπως αυτό είχε καθοριστεί πριν από την ισχύ του Ν.4336/2015, είναι το 67ο. καθώς και οι ασφαλισμένοι για τους οποίους από τις ίδιες ως άνω προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις προβλεπόταν χρόνος ασφάλισης για την κατοχύρωση ή θεμελίωση δικαιώματος πλήρους συνταξιοδότησης μικρότερος από 10.500 ημέρες ή 35 έτη ασφάλισης. Στον ίδιο πίνακα εμπίπτουν όσοι έχουν κατοχυρώσει ή κατοχυρώνουν τις κατά περίπτωση προϋποθέσεις μειωμένης σύνταξης, η οποία ακολουθεί την αντίστοιχη ως ανωτέρω τελικώς καταλήγουσα στο 67ο έτος της ηλικίας προϋπόθεση πλήρους σύνταξης, καθώς και οι ασφαλισμένοι για τους οποίους από τις ίδιες ως άνω προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις, προβλεπόταν χρόνος ασφάλισης για την κατοχύρωση ή θεμελίωση δικαιώματος μειωμένης συνταξιοδότησης μικρότερος από 10.500 ημέρες ή 35 έτη ασφάλισης. Για το χρονικό διάστημα μέχρι 31.12.2021 το όριο ηλικίας θεμελίωσης μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος δεν μπορεί να υπερβαίνει το 62ο έτος της ηλικίας, με την επιφύλαξη των διατάξεων της παρ. 3 του άρθρου 11 του Ν. 3863/2010. Ως εκ τούτου στον Πίνακα αυτό εμπίπτουν:
• Οι γυναίκες, ασφαλισμένες του Τομέα Ασφάλισης Ναυτικών Τουριστικών Πρακτόρων (ΤΑΝΤΠ) και οι προερχόμενες από το πρώην ΤΣΑ, που έχουν επιλέξει να συνταξιοδοτηθούν με τις καταστατικές διατάξεις του Ταμείου από το οποίο προέρχονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 του Ν.3552/2007 ,
• Οι μητέρες ανηλίκων τέκνων του ΤΑΝΤΠ που ασφαλίστηκαν μέχρι 31-05-1986 και θεμελίωσαν δικαίωμα μετά την 01-01-1998 καθώς και
• Οι ασφαλισμένοι του ΤΑΠΕΑΠΙ που συνταξιοδοτούνται με τις λοιπές - πλήν 35ετίας και 25ετίας- προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω γήρατος του συγχωνευθέντος Ταμείου.
Παράδειγμα 5: Ασφαλισμένη προερχόμενη από το πρώην ΤΣΑ, που είχε συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/2010 επρόκειτο να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του 60ου έτους της ηλικίας. Η εν λόγω ασφαλισμένη συμπληρώνει το 60ο έτος της ηλικίας το 2020, οπότε σύμφωνα με τον Πίνακα 2 το νέο όριο ηλικίας της είναι 65 έτη και 3 μήνες. Δεδομένου ότι το ανωτέρω όριο ηλικίας (65 ετών και 3 μηνών) συμπληρώνεται μετά την 1/1/2022, η ασφαλισμένη συνταξιοδοτείται και μετά την 1/1/2022 με τη συμπλήρωση του ανωτέρου ορίου ηλικίας.
Παράδειγμα 6: Μητέρα ασφαλισμένη του ΤΑΝΤΠ, που είχε συμπληρώσει 25 έτη ασφάλισης μέχρι 31/12/2012, επρόκειτο να συνταξιοδοτηθεί με τη συμπλήρωση του 58ου έτους της ηλικίας. Η εν λόγω ασφαλισμένη συμπληρώνει το 58ο έτος της ηλικίας το 2018, οπότε σύμφωνα με τον Πίνακα 2 το νέο όριο ηλικίας της είναι 62 έτη και 6 μήνες. Δεδομένου ότι το ανωτέρω όριο ηλικίας συμπληρώνεται μετά την 1/1/2022, η ασφαλισμένη συνταξιοδοτείται και μετά την 1/1/2022 με τη συμπλήρωση του ανωτέρου ορίου ηλικίας.
Παράδειγμα 7: Ασφαλισμένος του πρώην ΤΑΠΕΑΠΙ που έχει συμπληρώσει 3.000 ημέρες ασφάλισης (εφόσον μέχρι 45 ετών είχε άδεια ασκήσεως επαγγέλματος) και συμπληρώνει το 52ο έτος της ηλικίας του το 2017, συνταξιοδοτείται με τη συμπλήρωση του 58ου έτους και 5 μηνών.
2. Ασφαλισμένοι από 1/1/1993 (Νέοι Ασφαλισμένοι)
Στους από 1/1/1993 ασφαλισμένους δεν επέρχονται μεταβολές στα απαιτούμενα για συνταξιοδότηση όρια ηλικίας με την ισχύ του ν.4336/2015, οπότε εξακολουθούν να εφαρμόζονται τα προβλεπόμενα από την αριθ. Φ.10035/οικ.26538/840/21-11-2012 εγκύκλιο (ΑΔΑ : Β4ΣΞΛ-Β0Κ).
Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση συνταξιοδότησης γονέων ή συζύγων ή αδελφών αναπήρων ατόμων βάσει της παρ. 1 του άρθρου 37 του Ν.3996/2011 , για τους οποίους απαιτείται από 19/8/2015 η συμπλήρωση ηλικιακού ορίου, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα για τους μέχρι 31/12/1992 ασφαλισμένους.
B. Εφαρμογή πρόσθετης μείωσης στις περιπτώσεις λήψης μειωμένης σύνταξης.
1. Με τις διατάξεις της περ. 3 της υποπαραγράφου Ε3 της παραγράφου Ε του άρθρου 2 του Ν.4336/2015 και του άρθρου 2 της ανωτέρω σχετικής Υ.Α. θεσπίζεται, στις περιπτώσεις συνταξιοδότησης με προϋποθέσεις μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος, επιπλέον ποσοστό μείωσης της σύνταξης, ύψους 10%.
2. Η μείωση αυτή υπολογίζεται επί του ποσού της σύνταξης που προκύπτει μετά την προβλεπόμενη στο άρθρο 145 παρ. 3 του Ν.3655/2008 (ΦΕΚ 58, Α΄) μείωση και επιβάλλεται μέχρι τη συμπλήρωση του διαμορφούμενου, κατά περίπτωση, νέου ορίου ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης, σύμφωνα με τους Πίνακες 1 και 2 της εν λόγω Υ.Α.. Σημειώνεται ότι το ανωτέρω ποσοστό μείωσης του ποσού της σύνταξης δεν εφαρμόζεται στις περιπτώσεις όπου το δικαίωμα λήψης μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος έχει μεν θεμελιωθεί μέχρι 18-08-2015 αλλά αυτό ασκείται από την ανωτέρω ημερομηνία και εφεξής.
Επίσης, στην περίπτωση λήψης μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος, το προβλεπόμενο από το άρθρο 145 παρ. 3 του Ν.3655/2008 (ΦΕΚ 58, Α΄) ποσοστό μείωσης υπολογίζεται σε σχέση με το διαμορφούμενο, κατά περίπτωση, νέο όριο ηλικίας πλήρους συνταξιοδότησης, σύμφωνα με τους Πίνακες 1 και 2 της ανωτέρω σχετικής Υ.Α., και σε καμία περίπτωση δεν υπερβαίνει το ποσοστό μείωσης που αντιστοιχεί σε πέντε έτη ηλικίας.
Τα ανωτέρω αφορούν μόνο τους παλαιούς (μέχρι 31.12.1992) ασφαλισμένους του πρώην ΤΑΠΕΑΠΙ οι οποίοι σύμφωνα με τις Καταστατικές διατάξεις του συγχωνευθέντος στον ΟΑΕΕ Ταμείου είχαν δικαίωμα λήψης μειωμένης σύνταξης
Γ. Εξαίρεση από την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης
Από την ανωτέρω αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, όσον αφορά τους μέχρι 31/12/1992 ασφαλισμένους του ΟΑΕΕ εξαιρούνται οι συνταξιοδοτούμενοι βάσει του Ν.612/1977 και με διατάξεις που παραπέμπουν σ΄ αυτές , καθώς και οι μητέρες και χήροι πατέρες ανικάνων τέκνων για κάθε βιοποριστική εργασία, εφόσον υπάρχει σχετική πρόβλεψη στις καταστατικές διατάξεις του Φορέα.
Δ. Εφαρμογή των διατάξεων του Ν.4336/2015 στους φορείς επικουρικής ασφάλισης
Ως γνωστόν, με την παρ. 1 του άρθρου 53 του Ν. 2084/1992 ορίζεται ότι οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω γήρατος, αναπηρίας και θανάτου των ασφαλισμένων των φορέων κύριας ασφάλισης ισχύουν και για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης, στους οποίους υπάγονται οι ασφαλισμένοι.
Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 41 του Ν.4052/2012 , οι ασφαλισμένοι του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης (ΕΤΕΑ) δικαιούνται σύνταξης, εφόσον θεμελιώνουν αντίστοιχο δικαίωμα συνταξιοδότησης στον φορέα κύριας ασφάλισής τους για την αυτή αιτία και έχουν συμπληρώσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης λόγω γήρατος, αναπηρίας και θανάτου που προβλέπει η νομοθεσία του αντίστοιχου φορέα κύριας ασφάλισής τους, καθώς και η γενικότερη νομοθεσία, όπως εκάστοτε ισχύουν.
Κατά συνέπεια, οι μεταβολές στα όρια ηλικία συνταξιοδότησης από τους φορείς κύριας ασφάλισης ή το Δημόσιο, που προβλέπονται στα άρθρα 1 και 2 του Ν. 4336/2015 και στις Υπουργικές Αποφάσεις Φ.11321/οικ.47523/1570/23.10.2015 (Β΄2311, για τους ΦΚΑ) και 122900/0092/27.10.2015 (Β΄2325, για το Δημόσιο) ισχύουν και για το ΕΤΕΑ ως αντίστοιχο φορέα επικουρικής ασφάλισης.
